Fotos antes/despois en redes sociais: como recoller o consentimento do cliente en perrucarías e centros de estética

A foto do antes e o despois é unha das ferramentas comerciais máis potentes do sector: amosa o traballo do centro, atrae novos clientes e reforza a decisión do cliente actual de volver. En Instagram, TikTok, web do salón, escaparate ou folletos, o contido visual é a moeda do sector.

O problema operativo non é publicar: é publicar ben, co consentimento do cliente recollido como esixe a normativa española. Dous corpos legais aplícanse simultaneamente: o RGPD (Regulamento UE 2016/679) e a LOPDGDD (Lei Orgánica española 3/2018), e a Lei Orgánica española 1/1982 de protección civil do dereito á honra, á intimidade persoal e familiar e á propia imaxe.

Dous planos xurídicos que conviven

Cando unha perrucaría ou centro de estética publica unha foto recoñecible dun cliente, actúa en dous planos á vez:

• Protección de datos (RGPD + LOPDGDD): a imaxe dunha persoa física identificable é un dato persoal. O seu tratamento (captación, almacenamento, publicación) require unha base xurídica do art. 6 RGPD. Cando a finalidade é promocional e a imaxe é recoñecible, a base habitual é o consentimento expreso do cliente (art. 6.1.a RGPD).
• Dereito á propia imaxe (LO 1/1982 española): a captación, reprodución e publicación da imaxe dunha persoa en lugar público ou privado, por calquera medio, require consentimento do titular salvo excepcións taxadas que no contexto comercial dun salón non aplican. A LO 1/1982 considera intromisión ilexítima a utilización do nome, voz ou imaxe para fins publicitarios, comerciais ou de natureza análoga sen autorización.

Os dous requisitos son acumulativos: o centro necesita estar ben en ambos. Non abonda con cumprir o RGPD se a imaxe se publica con fins comerciais e non hai autorización conforme á LO 1/1982. E non abonda con ter a sinatura da LO 1/1982 se o consentimento non cumpre os requisitos do art. 7 RGPD (libre, específico, informado e inequívoco).

As catro propiedades do consentimento ben recollido

O consentimento do cliente para publicar fotos antes/despois en redes debe cumprir catro propiedades, conforme ao art. 7 RGPD e ao criterio reiterado da AEPD:

• Expreso: por escrito ou por aceptación dixital trazable. Nada de "o cliente non dixo nada cando saquei a foto".
• Específico: unha casa por finalidade. Web, Instagram, TikTok, cartelaría do local, publicidade pagada sepáranse, non se empaquetan.
• Informado: o cliente sabe que se publica, onde, durante canto tempo e con que alcance. Sabe tamén que en redes a difusión é global e que terceiros poden compartila.
• Revogable: o cliente pode retirar o consentimento en calquera momento coa mesma facilidade coa que o prestou.

Táboa resumo: usos habituais e réxime aplicable

Como recoller o consentimento na práctica

O centro ten dous formatos habituais:

• Folla de autorización en papel: documento curto e específico de "autorización de imaxe", separado do resto de aceptacións do cliente. Inclúe nome, DNI/NIE, finalidades concretas marcadas como casas independentes, prazo ou "ata revogación", forma de revogar e sinatura específica.
• Motor en liña ou app de reservas: paso final do rexistro ou da reserva con casas independentes por finalidade, cada unha desmarcada por defecto, con texto claro e ligazón ampliable á información detallada. O sistema garda a data, hora e configuración das casas para acreditar o consentimento.

O que non vale: un consentimento empaquetado na política de privacidade ("acepto que o centro use os meus datos para finalidades comerciais e de marketing") como autorización implícita para publicar fotos. Tampouco vale presumir o consentimento porque o cliente se deixou facer a foto sen protestar: facer a foto e publicala son tratamentos distintos.

Menores: réxime reforzado

Cando o cliente é menor de 14 anos (típico en perrucarías infantís, primeiros cortes, algunha actividade de barbería para nenos), o consentimento préstano os pais ou titores legais. Isto aplícase tanto no plano do RGPD (o art. 7 LOPDGDD fixa os 14 anos para que o menor poida consentir por si mesmo) como no da LO 1/1982 española, que prevé un réxime específico para menores e esixe o consentimento dos representantes legais.

Na práctica, as fotos de menores recoñecibles en redes son un terreo especialmente sensible e convén que o centro adopte unha política restritiva: só con autorización por escrito asinada por pai ou nai, mellor co menor non identificable cando sexa posible (só o corte, o peiteado ou a actividade sen rostro), e con retirada inmediata á primeira petición.

Revogación: que facer cando o cliente cambia de opinión

O consentimento é revogable. Cando un cliente pide retirar as súas fotos, o centro debe:

• Eliminar as publicacións que controla directamente (perfil propio en Instagram, TikTok, Facebook, web).
• Eliminar as imaxes das galerías locais do centro e dos arquivos dixitais de uso publicitario.
• Notificar ao cliente que as redes funcionan en aberto e que terceiros poden ter compartido a imaxe; o centro non pode garantir a retirada total de copias en contas alleas, pero fará o que estea ao seu alcance.
• Documentar a revogación con data, para acreditar dilixencia.
• Marcar ao cliente no CRM cunha nota que impida reutilizar imaxes anteriores en futuras campañas.

Erros frecuentes a evitar

• Facer a foto antes de pedir o consentimento, asumindo que o cliente logo dirá que si.
• Unha soa casa xenérica para "redes, web e publicidade" empaquetando finalidades distintas.
• Marcar a casa por defecto.
• Publicar imaxes de menores sen autorización por escrito dos pais.
• Non ter rexistro documental das autorizacións, perdendo a proba se o cliente reclama.
• Reutilizar fotos de hai anos para novas campañas sen verificar o estado do consentimento.
• Etiquetar o cliente en redes sen telo pactado expresamente.
• Subir o contido a stocks ou bancos de imaxes, o que excede claramente o consentimento orixinal.

Checklist mínimo do centro

• Modelo de autorización de imaxe con casas separadas por finalidade (web, redes orgánicas, publicidade pagada, cartelaría).
• Procedemento para recoller a autorización antes da captación.
• Cláusula informativa do art. 13 RGPD que mencione o tratamento de imaxe.
• Rexistro dixital ou físico de autorizacións, con data e configuración de casas.
• Procedemento de revogación documentado e operativo (mensaxe, app, recepción).
• Protocolo específico para menores con autorización por escrito dos pais.
• Revisión periódica das galerías publicadas para retirar a clientes que xa revogaron.
• Formación breve ao equipo: como se pide a autorización antes da foto.

Preguntas frecuentes

Este contido é meramente orientativo e divulgativo; non constitúe en ningún caso asesoramento xurídico especializado. A aplicación da normativa a cada caso concreto require análise individualizada. A normativa autonómica sectorial pode ampliar ou modificar prazos e requisitos.